Choroby jamy ustnej to nie tylko próchnica zębów. Dolegliwości dziąseł takie jak afty, ranki i nadżerki potrafią być bardzo dokuczliwe. I nie wolno ich bagatelizować! Najczęstsza przyczyna stanów zapalnych dziąseł i śluzówki jamy ustnej to zbyt uboga dieta (brak witaminy B i C, a także żelaza), skaleczenia, podrażnienia i oparzenia, a także niedostatki higieny lub spadek odporności. Uważa się, że duży wpływ na schorzenia jamy ustnej ma również stres i brak snu. Osłabiony organizm gorzej broni się przed atakiem grzybów albo wirusów - na przykład wirusa opryszczki.



Opryszczka niejedno ma imię
Wirus opryszczki może spowodować nie tylko klasyczne wykwity na wardze, ale także znacznie bardziej bolesne zapalenie dziąseł i jamy ustnej. Objawy choroby to gorączka, brak apetytu, miejscowe zaczerwienienie, obrzęk dziąseł i nadmierne wydzielanie śliny. Charakterystyczne pęcherzyki opryszczkowe występują na podniebieniu i w kącikach ust, powodując bolesne nadżerki i szarawy nalot na języku. Dolegliwości leczy się lekami antywirusowymi, podając jednocześnie środki przeciwbólowe i obniżające gorączkę.

Dokuczliwe afty
Kolejną często występującą dolegliwością są afty, na które skarżą się głównie kobiety w wieku 25-40 lat. Przyczyny ich powstawania nie są do końca jasne, prawdopodobnie główną rolę odgrywa spadek odporności organizmu. Powstawaniu aft sprzyjają urazy mechaniczne, stres, drastyczne odchudzanie, alergie pokarmowe, przeziębienia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Zmiany pojawiają się najczęściej na wargach, błonie śluzowej policzków, brzegach języka i dziąsłach. Początkowo są to małe, czerwone, twarde grudki, a w ciągu 1-2 dni tworzą się bolesne owrzodzenia, o średnicy od trzech do kilkunastu milimetrów.

W skrajnych przypadkach mogą przeszkadzać w mówieniu i jedzeniu. W leczeniu aft wykorzystuje się przede wszystkim dostępne w aptekach płukanki antybakteryjne. Większość zmian goi się w ciągu 7-10 dni. Jeżeli nawroty choroby są częste, warto skonsultować się z lekarzem - uporczywe problemy z aftami mogą świadczyć o osłabieniu układu odpornościowego.

Kandydoza
Osłabienie odporności organizmu może również skutkować kandydozą jamy ustnej - infekcją wywołaną przez stale obecne w naszym organizmie drożdżaki. Zmiany mają postać białawych plamek, podobnych do grudek twarogu. U małych dzieci nazywa się je pleśniawkami. Leczenie polega na pokrywaniu zmienionych miejsc wacikiem nasyconym Nystatyną. W czasie leczenia należy wykluczyć z diety cukier, co utrudni drożdżakom rozwój. Gdy po takiej kuracji pleśniawki nie ustąpią, lekarz zaleci mocniejsze, działające ogólnie leki przeciwgrzybicze.

Kiedy do lekarza?
Choć większość dolegliwości dziąseł i jamy ustnej nie jest oznaką poważnej choroby, nie należy ich bagatelizować. Szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na grube białe plamy na języku i błonie śluzowej policzków. Takie zmiany mogą być objawem leukoplakii, która jest stanem przedrakowym. Aby ocenić charakter dolegliwości lekarz (zazwyczaj stomatolog) pobiera próbkę chorych tkanek i zleca ich badanie pod mikroskopem. Specjalistycznej konsultacji wymagają również wszystkie długo gojące się zmiany czy owrzodzenia. Warto poprosić stomatologa, aby przy okazji kontrolnej wizyty obejrzał nie tylko nasze zęby, ale i dziąsła. Autor: Sabina Bauman, Źródło: Żyj Zdrowo i Aktywnie grudzień 2011