Twoja prywatna ochrona

Od sprawności układu odpornościowego zależy zdrowie i dobre samopoczucie człowieka. Układ odpornościowy człowieka to zespół komórek, tkanek i narządów, które chronią organizm przed negatywnym oddziaływaniem czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Na działanie systemu obronnego ma wpływ wiele elementów. Na niektóre z nich (na przykład geny) nie mamy wpływu. Inne, takie jak dieta, styl życia czy ilość snu, z powodzeniem możemy kontrolować.



Twoje siły zbrojne
Podstawowym zadaniem naszego układu odpornościowego jest, mówiąc prosto, odróżnianie tkanek własnych organizmu od intruzów, to jest antygenów, i natychmiastowe zwalczanie tych drugich. Struktura układu odpornościowego przypomina organizację sił zbrojnych. Naczelnym dowódcą jest grasica, gruczoł znajdujący się tuż za mostkiem. Do sztabu generalnego można porównać produkowane przez nią komórki limfatyczne (limfocyty). To one powołują do życia różne rodzaje "formacji zbrojnych" - przeciwciał zwanych inaczej immunoglobulinami.

Sztuka walki
Gdy do organizmu przedostaje się nieproszony gość (bakteria, wirus lub inny rodzaj intruza), dochodzi do miejscowych stanów zapalnych w dotkniętej infekcją tkance. Dzięki temu organizm natychmiast identyfikuje miejsce, w którym doszło do ataku i wysyła tam limfocyty (czyli białe krwinki) i makrofagi, które zwalczają intruzy. Niestety w niektórych przypadkach układ immunologiczny ma problem z identyfikacją potencjalnego wroga. Stąd kłopotliwe alergie, spowodowane zbyt gwałtowną odpowiedzią organizmu na nieszkodliwą substancję i choroby autoimmunizacyjne (np. reumatyzm), których istotą jest atakowanie przez organizm własnych tkanek.

Bariery i zasieki
W ochronie organizmu przed atakami z zewnątrz ogromną rolę odgrywają nie tylko komórki układu odpornościowego, ale i bariery "techniczne", w które wyposażyła nas natura. Najważniejsze z nich to skóra i błony śluzowe. Kwaśny odczyn skóry, żołądka, a u kobiet także pochwy utrudnia życie chorobotwórczym zarazkom. Nie lubią one kwaśnego środowiska i często w nim giną. Właściwości bakteriobójcze mają również łzy, ślina oraz mocz. Z kolei błony śluzowe znajdujące się w przewodzie pokarmowym oraz w drogach oddechowych i moczowo-płciowych wytwarzają śluz, którego zadaniem jest unieruchamianie wirusów, bakterii, grzybów i pierwotniaków.

Liczy się doświadczenie
Na siłę układu odpornościowego pracujemy własnym doświadczeniem już od pierwszego roku życia. Uodparniamy się na różne zarazki, szczepiąc się przeciwko chorobom albo... zapadając na nie. Gdy organizm raz zostanie zainfekowany przez chorobotwórczy drobnoustrój, powstają w nim tzw. komórki pamięci immunologicznej. Gdy ten drobnoustrój pojawi się w organizmie ponownie - zostanie rozpoznany i zniszczony Na takiej samej zasadzie działają szczepionki, które wprowadzają do organizmu martwe lub unieszkodliwione drobnoustroje po to, by układ odpornościowy mógł je zapamiętać.

Kiedy odporność spada
System immunologiczny uzyskuje pełną sprawność, gdy mamy 18-20 lat. Niestety wraz z wiekiem zdolności obronne organizmu maleją. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, że stopniowo zmniejsza się, a potem zanika grasica. Sami też osłabiamy naszą armię obronną. Wrogami odporności są stres, pośpiech, hałas, zmęczenie i przepracowanie, nadużywanie antybiotyków, leków hormonalnych, sterydów. Niekorzystnie działają też używki: alkohol, papierosy, kawa. Pierwszym objawem osłabienia systemu immunologicznego jest podatność na przeziębienia, infekcje dróg moczowych, choroby skóry, zaburzenia snu, cyklu miesiączkowego u kobiet, dłuższe gojenie się ran czy nawracające opryszczki. Poza tym powinien nas zaniepokoić stan skóry - jej nadmierna szorstkość i szary odcień, łamliwość paznokci, wypadanie włosów. Przy spadku odporności możemy też mieć zaburzenia koncentracji, czuć osłabienie i szybciej się męczyć.
Autor:Sabina Bauman, Źródło: Żyj Zdrowo i Aktywnie listopad 2011