Czytaj więcejPóki nie mamy problemu ze słuchem, nie zastanawiamy się nad tym jak, to się dzieje, że słyszymy. Jak działa działa narząd słuchu?
Ludzkie ucho jest skomplikowanym systemem analizy dźwięku, zdolnym do wykrywania niewiarygodnie zróżnicowanych dźwięków. Rozróżniamy trzy podstawowe części ucha: ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Ucho zewnętrzne zbiera dźwięki. Ich wibracje powodują ruch błony bębenkowej połączonej z łańcuchem małych kosteczek w uchu środkowym.
System ucha środkowego wzmaga energię dźwięków, dostarcza je do ślimaka, który znajduje się w uchu wewnętrznym. To on jest właściwym organem słuchu. Wewnątrz ślimaka znajdują się tysiące komórek rzęsatych, które wraz z nerwem słuchowym przewodzą sygnały do kory mózgowej.
Osoba mająca słuch w normie słyszy wszystko, od najcichszego szelestu do najgłośniejszego ryku silników odrzutowców. Narząd słuchu jest bardzo ważny dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. U małego dziecka mowa rozwija się dzięki temu, że dziecko słyszy. Ważną funkcją ucha wewnętrznego jest prawidłowe utrzymanie równowagi - odpowiada za to błędnik. Jeżeli dochodzi do jego uszkodzenia to mamy zawroty głowy, które wyglądają tak, jakby całe otoczenie wirowało wokół nas. Zawrotom towarzyszą nudności i wymioty. Do przyczyn uszkodzenia błędnika należą infekcje wirusowe, zmiany naczyniowe oraz zwyrodnienie w kręgosłupie szyjnym.
Co najbardziej szkodzi zmysłowi słuchu?
Przede wszystkim hałas. Słuchanie głośno muzyki i praca w hałasie powoduje znaczne pogorszenie słuchu. Innymi przyczynami uszkodzenia słuchu mogą być nawracające infekcje wirusowe, które w sposób nieodwracalny uszkadzają komórki słuchowe. Również częstą przyczyną nagłej głuchoty może być silny stres.
Na jakie objawy pogorszenia słuchu należy zwrócić uwagę?
W większości przypadków utrata słuchu następuje stopniowo i nie jesteśmy w stanie sami zdiagnozować naszego ubytku słuchu. Zaznacza się na początku złą słyszalnością tonów o wysokiej częstotliwości, która z czasem coraz bardziej się pogłębia. Wiąże się z tym również upośledzenie rozumienia mowy. Niedosłuchowi mogą towarzyszyć szumy uszne oraz zawroty głowy. Pacjent w końcu sam zauważa pogorszenie słyszenia, które utrzymuje się i towarzyszą mu właśnie szumy uszne.
Jeśli ktoś zauważy, że jego zdolność słyszenia uległa pogorszeniu, koniecznie powinien poprosić lekarza pierwszego kontaktu o skierowanie do specjalisty. Ludzie najczęściej czekają po kilka lat, aż zdecydują zgłosić się z problemem pogarszającego się słuchu do laryngologa. A im szybciej zdamy sobie sprawę, że mamy problem ze słuchem, tym skuteczniej można powstrzymać pogarszanie słuchu, tj. brać leki, które wspomagają komórki słuchowe we właściwym ich funkcjonowaniu, nosić aparat słuchowy.
Konieczne jest fachowe badanie słuchu. Pozwala ono określić próg słyszenia, tj. poziom, na którym dany pacjent zaczyna słyszeć dźwięki o różnej częstotliwości. Polega ono zwykle na potwierdzeniu słyszalności dźwięku, często poprzez naciśnięcie przycisku w momencie, gdy sygnał jest słyszalny. Podstawowe badanie słuchu trwa około 10 minut. Jest bezbolesne.
Czy nasze społeczeństwo faktycznie jest coraz bardziej głuche?
Coraz częściej spotykamy się z uszkodzeniem słuchu u młodych ludzi. U nich problemy ze słuchem są następstwem słuchania głośno muzyki przez słuchawki. Odsetek młodzieży z uszkodzeniem słuchu wskutek nadmiernego hałasu rośnie z roku na rok. Również ludzie starsi, którzy dawniej pracowali w hałasie bez tzw. "ochraniaczy" obecnie mają duże problemy z niedosłyszeniem. Ludzie starsi, u których w sposób naturalny dochodzi do starzenia się komórek zmysłowych, mają niedosłuch tzw. starczy - odpowiedni do wieku.
Jak często powinno się badać słuch?
Jeżeli odczuwamy niedosłuch, wskazane jest wykonywanie co 6 miesięcy kontrolnego badania audiometrycznego. Osoby starsze przynajmniej raz w roku powinny wykonać tzw. audiogram, czyli zbadać słuch. Ci, którzy nie mają problemu z niedosłyszeniem, powinni wykonać badanie audiometryczne w przypadku nagłego pogorszenia się słuchu. Badania dowodzą, że osoby korzystające z pomocy przy uszkodzeniu słuchu (poprzez używanie aparatów słuchowych, bądź przez zabiegi medyczne) zauważają poprawę stosunków rodzinnych, poprawę zdrowia psychicznego i fizycznego, większe poczucie niezależności i bezpieczeństwa oraz wzmożoną aktywność społeczną.
dr Agnieszka Dmowska-Koroblewska jest absolwentką I wydziału lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie. Ukończyła specjalizację w dziedzinie otolaryngologii w 2004 roku. Prowadzi działalność w szpitalu publicznym, a także praktykę prywatną w dziedzinie otolaryngologii, m.in. w Klinice MML
Źródło: Żyj Zdrowo i Aktywnie listopad 2011
poprzednia