Każdego dnia miliard mężczyzn i ćwierć miliarda kobiet wypala łącznie 15 miliardów papierosów.
Tytoń to dziwny produkt - zabija połowę konsumentów, a mimo to jest legalny. Z powodu chorób związanych z paleniem rocznie umiera na świecie 5 milionów osób.
Palenie papierosów jest głównym czynnikiem wywołującym raka płuc i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Poza tym papierosy zwiększają ryzyko choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także zaćmy, reumatoidalnego zapalenia stawów, opóźnionego gojenia ran oraz impotencji.
Wszyscy palacze w zasadzie są świadomi zagrożenia, chociażby na podstawie napisów na opakowaniach papierosów np. PALENIE ZABIJA. 70% palaczy na świecie deklaruje, że chce przestać palić, 30 % próbuje każdego roku rzucić palenie, jednak tylko około 5-6 % odchodzi od nałogu i odnosi długotrwały sukces, jeśli robi to na własna rękę.

Dlaczego tak trudno nam zerwać z nałogiem?

Wszystkiemu winny jest neuroprzekaźnik - dopomina. Uwalnia się ona pod wpływem nikotyny, która oddziałuje na nikotynowe receptory cholinergiczne w mózgu.
Wzrost stężenia dopaminy w układzie mezolimbicznym jest odpowiedzialny za uczucie przyjemności, obniżenie apetytu, zmiany nastroju, zmniejszenie lęku i napięcia, pobudzenie oraz poprawę pamięci.
Jednak nie do końca nikotyna powoduje skutki uboczne palenia papierosów. Działanie chorobotwórcze ma dym tytoniowy, który jest mieszaniną ponad 4000 (!) substancji chemicznych.

Na rzucenie palenia nigdy nie jest za późno!!!

Rzucenie palenia służy zdrowiu w każdym wieku. Już po 72 godzinach od ostatniego papierosa zmniejsza się skurcz oskrzeli. Po 3-9 miesiącach były palacz mniej kaszle i ma mniej świstów nad płucami. Po roku od ostatniego wypalonego papierosa o 50 % zmniejsza się ryzyko zawału. Po 10 latach ryzyko zawału jest już takie samo, jak u osób, które nigdy nie paliły papierosów. Ryzyko raka płuc zmniejsza się 50 % po 10 latach od rzucenia palenia. Rzucenie nałogu w 60 roku życia wydłuża je przeciętnie o 3 lata, ostawienie w 50 roku życia wydłuża je o 6 lat, rzucenie nałogu w 40 roku życia dodaje przeciętnie 9 lat, zaś odstawienie papierosów w 30 roku życia dodaje średnio aż 10 lat.

METODY LECZENIA UZALEŻNIENIA OD NIKOTYNY

1. Silna wola bez wspomagania lekami.
2. Leczenie behawioralne: zmiana codziennych nawyków, sprzyjających zapalenie papierosa.
3. Leczenie farmakologiczne:
 leki dostępne bez recepty,
 nikotynowa terapia zastępcza,
 leki na receptę

4. Leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe (dostępne na receptę).

Standardową farmakologiczną metodą leczenia są preparaty nikotynowe, czyli nikotynowa terapia zastępcza, która ułatwia powstrzymanie się od palenia dostarczając nikotynę uzyskiwana przedtem z palenia papierosów. Nikotynowa terapia zastępcza dwukrotnie zwiększa szanse na długotrwałą abstynencję. Jej zaletą jest nie tylko skuteczność, lecz także dostępność, bezpieczeństwo i możliwość wyboru między różnymi preparatami.

Nikotyna jest dostępna w plastrach, w gumie do żucia i pastylkach do ssania, w tabletkach podjęzykowych, w sprayach do nosa i doustnych inhalacjach.

Coraz bardziej popularne są plastry nikotynowe. Ich zaleta jest prostota i dyskrecja stosowania. Wystarczy rano przykleić plaster i nikotyna przenika przez skórę w sposób ciągły, zapewniając stałe stężenie substancji we krwi. Dostępne są plastry 16- i 24- godzinne. Przy czym 24- godzinne są skuteczniejsze, ponieważ dostarczają nikotynę zarówno w dzień, jak i w nocy. Jest to szczególnie ważne w przypadku palaczy sięgających po papierosa w ciągu pierwszych 30 minut po obudzeniu. Plastry 16 - godzinne nie zaspokajają porannego głodu nikotynowego.
Osobom palącym 10 lub mniej papierosów na dobę zaleca się plaster 14 - miligramowy, osobom palącym więcej niż 10 papierosów należy polecić plaster 21 - miligramowy. Po 6 tygodniach terapii można założyć plaster zawierający 14 mg nikotyny, zaś po kolejnych 2 tygodniach plaster 7 - miligramowy ze wskazaniem na kolejne dwa tygodnie. W przypadku palaczy, którym plaster nie hamuje chęci sięgania po papierosa, można zastosować dodatkowo pastylki, czy gumy do żucia np. Nicorette, Niquitin.

Preparaty nikotynowe są bezpieczne i można je stosować nawet 6 miesięcy lub dłużej, jeśli pacjent odczuwa taką potrzebę.

Materiał źródłowy:

Dr Maria Korzeniowska - Kosela, Prof. Barbara Filipek, "Farmakoterapia zespołu uzależnienia od tytoniu".

Opracowała: Katarzyna Brzykcy -Cicha